Manevi tazminat sabit tarifeye bağlı değildir; olayın ağırlığı, kusur, tarafların durumu ve ihlalin etkisi birlikte değerlendirilir.
Manevi tazminat, kişilik hakkına yönelik hukuka aykırı saldırı veya bedensel bütünlük ve yakınların yaşamı üzerindeki ağır etkiler nedeniyle duyulan acının bir ölçüde giderilmesini amaçlar. Ceza veya zenginleşme aracı değildir.
Hangi olaylarda gündeme gelir?
Bedensel zarar, ölüm, hakaret, özel hayatın ihlali, haksız yayın, iş kazası, trafik kazası ve benzeri kişilik hakkı ihlallerinde koşulları varsa manevi tazminat istenebilir. Her rahatsızlık veya sözleşmeye aykırılık otomatik olarak manevi tazminat doğurmaz.
Miktar nasıl belirlenir?
Hâkim olayın oluş şekli, zarar gören üzerindeki etkisi, tarafların kusuru, sosyal ve ekonomik durumları, paranın alım gücü ve hakkaniyet ölçütlerini birlikte değerlendirir. Bedensel zararda tedavi süresi, kalıcı iz ve işlev kaybı; ölümde yakınlık ve fiilî aile ilişkisi önemlidir.
Ceza davasının etkisi
Aynı olayla ilgili ceza soruşturması veya davası bulunabilir. Ceza mahkemesinin maddi olaya ve failin fiiline ilişkin kesinleşmiş tespitleri hukuk yargılamasını etkileyebilir; ancak tazminat miktarını hukuk hâkimi belirler.
İspat
Sağlık raporu, tedavi belgeleri, psikolojik destek kayıtları, olay tutanakları, yayın veya mesaj içerikleri ve tanık anlatımları ihlalin ağırlığını göstermeye yardımcı olabilir. Soyut ve genellenmiş anlatımlar yerine somut etki açıklanmalıdır.
Faiz ve süre
Faizin başlangıcı ve zamanaşımı, sorumluluğun kaynağına göre değişir. Haksız fiil, sözleşme, trafik kazası veya iş ilişkisi farklı hükümlere tabi olabilir.
Talep miktarı belirlenirken benzer kararlar fikir verebilir; ancak her olayın etkisi ve tarafların koşulları farklıdır. Aynı tür olaylarda dahi birebir aynı tazminat beklenmemelidir.
Bu metin genel hukuki bilgilendirme amacı taşır.