Yurt dışında yaşayan kişiler, Türkiye’de kullanılacak vekâletnameyi Türk konsolosluğunda veya şartları sağlamak kaydıyla yabancı noterde düzenletebilir.
Yurt dışında yaşayan kişilerin Türkiye’deki dava, icra, miras, tapu, taşınmaz, aile hukuku veya idari işlemleri bizzat takip etmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu durumda Türkiye’de bulunan bir avukata ya da başka bir kişiye vekâletname verilerek işlemlerin temsil yoluyla yürütülmesi mümkündür. Ancak vekâletnamenin nerede düzenlendiği, hangi yetkileri içerdiği ve Türkiye’de hangi işlem için kullanılacağı belgenin geçerliliği bakımından önem taşır.
Türkiye’de kullanılacak bir vekâletname genel olarak iki farklı yoldan düzenlenebilir:
Bu iki yol aynı sonuca hizmet etse de belgenin hazırlanması ve Türkiye’de kullanılabilir hâle getirilmesi bakımından farklı işlemler gerektirir.
Türk dış temsilciliklerinin noterlik servisleri, Türkiye’de kullanılmak üzere Türkçe vekâletname düzenleyebilir. Başvuru öncesinde konsolosluk.gov.tr üzerinden ilgili temsilcilik ve işlem türü seçilerek randevu alınması gerekir. Başvurunun kural olarak şahsen yapılması ve kimliğin işlem sırasında tespit edilmesi istenir.
Talep edilen belgeler temsilciliğe ve vekâletnamenin konusuna göre değişebilmekle birlikte genellikle şu bilgiler hazırlanır:
Konsoloslukta düzenlenen noterlik belgesi doğrudan Türkçe hazırlandığından, yabancı noter belgesinde gündeme gelen apostil ve Türkçe tercüme işlemleri çoğunlukla gerekmez. Bununla birlikte randevu alınmadan önce ilgili dış temsilciliğin güncel belge listesinin kontrol edilmesi önemlidir.
Vekâletname, kişinin yaşadığı ülkedeki yetkili noter veya makam önünde de hazırlanabilir. Ancak yabancı makam tarafından düzenlenen belgenin Türkiye’de kullanılabilmesi için yalnızca noter imzası her zaman yeterli değildir.
Belgenin düzenlendiği ülke Lahey Apostil Sözleşmesi’ne tarafsa, yetkili makamdan apostil şerhi alınması gerekir. Ülke sözleşmeye taraf değilse, noter imzasının ve mührünün ilgili makamlar ile Türk dış temsilciliği üzerinden tasdik edilmesini gerektiren farklı bir onay zinciri gündeme gelebilir. Belge yabancı dildeyse vekâletnamenin ve gerektiğinde apostil şerhinin usulüne uygun Türkçe tercümesi hazırlanmalıdır.
Ülkelerin noterlik sistemi ve belge tasdik usulü farklı olduğundan, yabancı noter yoluna başvurmadan önce belgenin kullanılacağı Türk makamından ve dosyayı takip edecek avukattan güncel şartların öğrenilmesi uygun olur.
Hayır. Bazı işlemler için vekâletnamede özel yetki bulunması gerekir. Dava açma ve takip etme yetkisi ile taşınmaz satışı, bağışlama, sulh olma, feragat, kabul, ibra, tahkim, mirasın reddi veya belirli aile hukuku işlemleri aynı kapsamda değerlendirilmez. Yapılacak işlem açıkça belirlenmeden hazırlanan genel bir metin, ilgili makam tarafından yetersiz görülebilir.
Özellikle tapu, boşanma, miras, şirket ve banka işlemlerinde kullanılacak vekâletnamenin metni randevudan önce kontrol edilmelidir. Tapu ve bazı özel işlemlerde fotoğraf şartı da aranabilir.
Vekâletname metninde belirli bir süre veya tek işlemle sınırlama bulunmuyorsa, belge kural olarak vekâlet ilişkisi sona erene kadar kullanılabilir. Bununla birlikte vekâlet verenin azil iradesini usulüne uygun biçimde bildirmesi ve ilgili kurumlara ulaşmasını sağlaması önemlidir.
Yurt dışından Türkiye’de yürütülecek işlemler hakkında genel bilgi için Yurt Dışı İşlemleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Kaynaklar: T.C. Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk İşlemleri; Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yurt dışında düzenlenen vekâletnamelere ilişkin açıklamaları.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşımaktadır. Gerekli şekil, belge ve yetkiler somut işleme ve belgenin düzenlendiği ülkeye göre değişebilir.