Aile Konutunda Meskeniyet Şikâyeti ve Haczedilmezlik

İcra ve İflas Kanunu’nun 82. maddesi, borçlunun hâline münasip evini kural olarak haczedilemeyen mallar arasında sayar. Bu koruma sınırsız değildir. Evin değeri borçlunun ihtiyacına uygun konuttan belirgin biçimde fazlaysa satış yapılıp uygun bir konut alması için gerekli bedel borçluya bırakılabilir.

Hâline münasip ev nasıl belirlenir?

Borçlunun ve birlikte yaşadığı ailesinin sosyal durumu, aile bireyi sayısı, sağlık ve eğitim ihtiyaçları, yaşanılan çevre ve daha mütevazı bir konutun değeri incelenir. Borçlunun yalnızca o adreste oturması ya da taşınmazın “aile konutu” şerhi taşıması tek başına yeterli değildir.

Tek konut şartı var mı?

Borçlunun birden fazla taşınmazı bulunması değerlendirmeyi etkiler; ancak yalnız tapu adedi üzerinden otomatik sonuca varılmaz. Taşınmazların kullanım amacı, gelir getirip getirmediği ve fiilî konut ihtiyacı araştırılır.

İpotek etkisi

Borçlunun konut üzerinde kendi iradesiyle ipotek kurması, bazı hâllerde meskeniyet iddiasından önceden vazgeçme olarak değerlendirilebilir. İpoteğin zorunlu konut kredisi için mi yoksa başka borç için mi verildiği önemlidir.

Şikâyet süresi

Haczedilmezlik iddiası icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülür. Kural olarak haczin öğrenilmesinden itibaren yedi günlük süre gözetilir. Tebligat, kıymet takdiri ve dosyada önceki öğrenme olguları süre hesabını etkileyebilir.

Aile bireyleri başvurabilir mi?

Meskeniyet şikâyeti kural olarak borçluya ait bir haktır. Eşin aile konutundan doğan hakları farklı hukuki yollara konu olabilir. Mülkiyet ve borçlu sıfatı birlikte değerlendirilmelidir.

Haciz öğrenildiğinde tapu, ikamet, aile ve gelir belgeleri ile konut emsalleri gecikmeden toplanmalıdır.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacı taşır.