Fazla Mesai Alacağı Nasıl İspatlanır ve Hesaplanır?

İş Kanunu’na göre haftalık kırk beş saati aşan çalışma kural olarak fazla çalışmadır. Sözleşmeyle haftalık sürenin kırk beş saatin altında belirlendiği hâllerde, bu süreyi aşan ve kırk beş saate kadar olan çalışma “fazla sürelerle çalışma” niteliğindedir.

Ücret nasıl hesaplanır?

Her bir fazla çalışma saati için normal saat ücretinin yüzde elli artırılmışı ödenir. Fazla sürelerle çalışmada artış oranı yüzde yirmi beştir. İşçi isterse kanundaki koşullarla serbest zaman kullanabilir. Hesapta gerçek ücret ve çalışma dönemindeki ücret değişiklikleri dikkate alınır.

İspat yükü kimdedir?

Fazla çalışma yaptığını işçi ispatlar. İşveren ise ödemenin yapıldığını veya serbest zaman kullandırıldığını ortaya koyar. Puantaj, kart basma kayıtları, elektronik giriş çıkış verileri, vardiya çizelgeleri, yazışmalar ve işyeri içi kayıtlar öncelikle incelenir.

Bordro ve banka ödemeleri

İmzalı ve ihtirazi kayıtsız bordro, sahteliği ispatlanmadıkça güçlü delil oluşturabilir. Bordroda fazla çalışma tahakkuku bulunması, tüm fazla çalışmanın ödendiği anlamına her durumda gelmez; banka ödemesi, bordronun içeriği ve işçinin itirazı birlikte değerlendirilir.

Tanık beyanları

Yazılı kayıtların bulunmadığı dönemlerde tanık anlatımları kullanılabilir. Tanığın işçiyle aynı dönemde ve aynı çalışma düzeninde bulunması, anlatımın somutluğu ve işverene karşı davasının olup olmadığı değerlendirilir.

Fazla çalışmanın sınırları

Günlük azami çalışma, gece çalışması ve sağlık kuralları ayrıca gözetilir. Yıllık iki yüz yetmiş saat sınırı işverenin çalışma düzenine ilişkin bir yükümlülüktür; fiilen yapılan fazla çalışmanın karşılığını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Çalışma saatleri tarih aralığı ve vardiya düzeniyle somutlaştırılmalı, mevcut dijital kayıtlar gecikmeden korunmalıdır.

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır.